માર્ગદર્શિકાઓ · લેબ ટેસ્ટ
ડાયાબિટીસ બ્લડ ટેસ્ટ: HbA1c અને ખાલી પેટની સુગર શું માપે છે
સુગરના સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટ શું માપે છે, તેમાં શું ફરક છે, કયામાં ખાલી પેટ જોઈએ, અને નિર્ણય એક રિપોર્ટથી નહીં, ડૉક્ટર કેમ લે છે.
સુગરના સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટ ચાર છે. ખાલી પેટની સુગર અને HbA1c એ બે ટેસ્ટ ડૉક્ટર સૌથી વધુ વાર કરાવવા કહે છે. બંને અલગ સવાલનો જવાબ આપે છે, એટલે બુક કરતાં પહેલાં દરેક શું માપે છે તે જાણવું ઉપયોગી છે.
સુગરના સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટ
- ખાલી પેટની સુગર (FBS): 10 થી 12 કલાક કંઈ ખાધા વિના લોહીમાં કેટલી સુગર છે તે માપે છે. સવારે સૌથી પહેલાં તમારી સુગર કેટલી છે તેનું એક ચિત્ર મળે છે.
- જમ્યા પછીની સુગર (PP2BS): જમ્યાના બે કલાક પછી લેવાય છે. તે બતાવે છે કે શરીરે તે ભોજનને કેવી રીતે સંભાળ્યું.
- ગમે ત્યારની સુગર (RBS): દિવસના કોઈ પણ સમયે લેવાય છે, ખાધું હોય કે ન હોય.
- HbA1c: છેલ્લા બે-ત્રણ મહિનાની સરેરાશ સુગર બતાવે છે. તેમાં ખાલી પેટની જરૂર નથી, અને ગઈકાલે શું ખાધું તેની તેના પર બહુ અસર થતી નથી.
ડૉક્ટર એક કરતાં વધુ ટેસ્ટ કેમ કહે છે?
એક જ સુગર રીડિંગ ભોજન, તણાવ, બીમારી કે દવાને કારણે ઊંચું કે નીચું આવી શકે છે. HbA1c લાંબા સમયનું ચિત્ર આપે છે. ડૉક્ટર ઘણી વાર આ પરિણામો સાથે જુએ છે, અને તેનો અર્થ નક્કી કરતાં પહેલાં ટેસ્ટ ફરી પણ કરાવી શકે છે.
જો તમને પહેલેથી ડાયાબિટીસ હોય, તો ડૉક્ટર થોડા થોડા મહિને HbA1c કરાવી શકે છે, જેથી તે સમય દરમિયાન સુગર કેવી રહી તે ખબર પડે. કેટલા સમયે કરાવવું તે ડૉક્ટર નક્કી કરે છે.
રિપોર્ટ શું નથી કહી શકતો?
- રિપોર્ટ માહિતીનો એક ટુકડો છે. નિદાન અને સારવાર તમારા ડૉક્ટર નક્કી કરે છે, ઘણાં પરિણામો અને તમારાં લક્ષણો તથા અગાઉની બીમારીઓ જોઈને.
- અમુક સંજોગોમાં HbA1c ખોટું ચિત્ર આપી શકે છે: એનિમિયા (હિમોગ્લોબિન ઓછું હોવું), હિમોગ્લોબિનમાં વારસાગત ફેરફાર, તાજેતરમાં લોહી વહી જવું, કે તાજેતરમાં લોહી ચડાવ્યું હોય. આમાંનું કંઈ તમને લાગુ પડે તો ડૉક્ટરને જણાવો.
- તમારા રિપોર્ટમાં છાપેલી રેન્જ લેબ અને પદ્ધતિ પર આધાર રાખે છે. તમારા પોતાના રિપોર્ટની રેન્જ જુઓ, અને તમારા માટે તેનો અર્થ શું છે તે ડૉક્ટરને પૂછો.
આવતા પહેલાં શું કરવું?
- ખાલી પેટની સુગર માટે સેમ્પલ આપતાં પહેલાં 10 થી 12 કલાક કંઈ ન ખાઓ. સાદું પાણી પી શકાય.
- ડાયાબિટીસની દવા કે ઇન્સ્યુલિન લેતા હો, તો ખાલી પેટના ટેસ્ટની સવારે તેને કેવી રીતે સંભાળવી તે ડૉક્ટરને પૂછો, જેથી સુગર બહુ નીચે ન જાય. જાતે દવા બંધ ન કરો.
- જે ટેસ્ટમાં ખાલી પેટ જરૂરી નથી, જેમ કે HbA1c, તે દિવસના કોઈ પણ સમયે થઈ શકે.
વધુ વિગત બ્લડ ટેસ્ટની તૈયારી માં છે.
ડૉક્ટરને ક્યારે પૂછવું?
- બહુ તરસ લાગે, વારંવાર પેશાબ જવું પડે, કારણ વગર વજન ઘટે કે અસામાન્ય થાક લાગે, કારણ કે તેનાં ઘણાં કારણો હોઈ શકે
- રિપોર્ટની રેન્જથી બહાર પરિણામ આવે અને તેનો અર્થ ન સમજાય
- તમને પહેલેથી ડાયાબિટીસ હોય અને કેટલી વાર ટેસ્ટ કરાવવો તે જાણવું હોય
- કોઈ દવા, ખોરાક કે ઇન્સ્યુલિન બદલતાં પહેલાં
થાક વિશે વધુ જાણવા હંમેશાં થાક લાગે છે? ડૉક્ટર કયા બ્લડ ટેસ્ટ કહી શકે જુઓ. HbA1c અમારાં હેલ્થ ચેક-અપ પેકેજ માં પણ છે.
કવિશમાં ટેસ્ટ બુક કરો
અમારી લેબ સાયણ ક્લિનિક પર છે. અમે કરીએ છીએ તે ડાયાબિટીસ ટેસ્ટ અને ભાવ યાદી જુઓ, અથવા ટેસ્ટ બુક કરો. આવવું મુશ્કેલ હોય, તો અમે ઘરે આવીને સેમ્પલ લઈ શકીએ.
આ પેજ સામાન્ય માહિતી છે, તબીબી સલાહ નથી. કૃપા કરીને પરિણામ તમારા ડૉક્ટર પાસે સમજી લો.
આ માર્ગદર્શિકા સામાન્ય માહિતી છે; તે તમારા ડેન્ટિસ્ટ કે ડૉક્ટરની મુલાકાતનો વિકલ્પ નથી. અમારું તબીબી અસ્વીકરણ વાંચો
ડાયાબિટીસ અને બ્લડ સુગરના ટેસ્ટ બુક કરોઆ વિશે વૉટ્સએપ પર પૂછો